Ik vond een jaar op zolder. Het jaar verraste mij en daarom nam ik het met plezier mee, de trap af.
Het is een jaar van al een hele tijd geleden, geen idee hoe lang het daar al geduldig wachtte, onderin die bananendoos, tot ik het weer een keer zou doorbladeren. ‘Bruggeboek van het jaar 85’ staat bovenaan op de kaft met daaronder ‘Onder redaktie van de Vereniging van Brugse Beroepsjournalisten’. Pardon, ‘redaktie’? Ach, let maar niet op die ‘k’ middenin het woord. De jaren tachtig en hun een zwak voor ‘progressieve’ spelling.

Hoe het boek op zolder belandde? Voorzichtig uitgedrukt … deze jongen blonk nooit uit in boeken en andere documenten van de hand doen. Bijgevolg ging in dit huis veel papiergerief langs het gammele uitklaptrapje zolderwaarts. En zo raakte onze redelijk ruim bemeten zolder almaar meer gevuld met een almaar onoverzichtelijker veelheid aan boeken en ander papierspul. En kreeg ondergetekende met toenemende regelmaat van zijn huisgenote het verzoek om die papierberg aan te pakken.

Doch vorige week, zijn eega wist niet wat ze hoorde. Dè dag brak aan waarop hij zijn zolder zou onderwerpen aan een hardvochtige vraagstelling! Wie blijft, wie moet weg? Lang leve de kringwinkel!
Kwam hij toch wel meteen dat boek van veertig jaar geleden op het spoor, zeker! Halt! Pauze! Zo dringend is dat van die zolder nu ook weer niet.
Tijd voor een boekwerk vol bijna vergeten maar meteen weer oplichtende herinneringen!
De korte artikels in het boek hebben iets van veredelde krantenknipsels. Je vindt er het Brugge van toen, beschreven met woorden van toen. En uiteraard is er de verleiding om met wat je vandaag weet, makkelijk te oordelen over wat er staat.

En zoals de stad veranderde in de decennia die volgden, evolueerde ook de wereld eromheen. Hoe die er toen uit zag, dat laat het boek in het midden. Ons Europa, nog opgedeeld door een IJzeren Gordijn maar ook, in Polen, het kolkende verzet van Solidarnosc, de vrije vakbond van Lech Walesa. De onrust omtrent de aids-epidemie en het Heizeldrama maar ook de Live Aid-benefietconcerten.

Inmiddels is deze knaap stilletjes van het trapje afgedaald naar zijn ‘affichekamer’ waar hij, het oude boek op de knieën, verzinkt in een resem herkenbare histories. Mag het verbazen dat hij zich, hier midden zijn collectie, afvraagt hoe het zou zitten met affiches van toen?
Niet elk item in het boek laat zich linken aan zijn verzameling. De sloop van de oude Gistfabriek aan de Langerei? De inhuldiging van het nieuwe gerechtsgebouw bij de Kruispoort? Geen affiche in huis. Evenmin omtrent de opening van de volkssterrenwacht in Beisbroek.

Maar van veel andere voorvallen diept de verzamelaar wel iets op uit zijn collectie. De zeilschepen die bij de inhuldiging van de nieuwe havenfaciliteiten Zeebrugge aandeden. De Meifoor, weer op ’t Zand na jarenlange omzwervingen langs de Kruisvest en ’t Boudewijnpark.
Er was het nog prille maar groeiende Cactusfestival, die zomer voor een laatste keer op het Sint-Amandspleintje. Mij onbekend was een voornemen dat toen heel even de kop opstak en waarover hier staat ‘Kan het festival zijn kwaliteiten volgend jaar misschien ontplooien op de Burg?‘
De Korrekelder aan het Kraanplein hield zich staande, al ging het legendarische vestzaktheater woelige jaren tegemoet.

En kijk wie ook in het boek staat! In dat gezegende jaar 1985 werd Roger Vangheluwe tot bisschop gewijd! Een affiche van die viering? Neen, maar tot mijn eigen verbazing tref ik na wat zoeken toch een affiche omtrent de omstreden bisschop. Weliswaar van veel later, maar zullen we ze toch maar bovenhalen?

Het gaat om dinsdag 13 maart 2010, Assebroek, een lezing van de bisschop. Amper vijf weken later ontploft de bom die ‘de zaak Vangheluwe’ heet.
Het is bekend dat woorden met de jaren soms een heel andere lading dekken. Zo ontwaar je, tussen alle lof over de nieuwe bisschop in het Bruggeboek 1985, de zin ‘Ook de jeugd heeft altijd zijn aandacht getrokken’.

Maar keren we in schoonheid terug naar toen. Toen in Gruuthuse een tentoonstelling liep over een groot streekgenoot uit de renaissance, componist Adriaan Willaert. Toen de beurshalle zaliger onderdak bood aan ‘Bouwen Wonen Nu’, de jaarlijkse bouwbeurs. En wie die jaren stilletjes nooit meemaakte, weet niet van Showburg, het brave ‘voor elk wat wils’-festival, elke zomer op de Burg.
Ik leg het ‘Bruggeboek 85’ opzij en verzin een verhaal over toen. Dit verhaal. Zoals gewoonlijk vergt dat meer tijd dan gepland. Tot bedtijd, zeg maar. Mijn teerbeminde bedgenote heeft gelijk, mij wacht nog een ferm karwei. Het verder ruimen van alle papier ginder boven. Maar geloof mij, ooit komt dat ervan, ook al vergt het mij … een jaar op zolder.
Als het een troost kan zijn: ik heb hier onlangs ook het overbodige papierwerk van de zolder verwijderd.
Het ging sneller kan gedacht: de mentale drempel ligt hoger dan de fysieke.
Ook ik zit (!) met hetzelfde probleem…
Elk boek zes, zeven keer omdraaien om het daarna terug te leggen…
Ik moet dringend de hakbijl bovenhalen.
Beste Pol, nog niet te vlug alles wegdoen …
Zo lang al dat verleden papieren en ander erfgoed er nog is, voelen wij ons verplicht jong van geest te blijven.
Samen met die geliefde voorwerpen oud worden heeft toch ook zijn charme? Panta rei!
Mvg
Arnold
“Laat de kinderen tot mij komen” … Ik weet nog de exacte dag dat het kindermisbruik via de berichtgeving in de openbaarheid kwam, vrijdag 23 april 2010.
Het was die dag de uitvaart van mijn moeder.
Een neef van mijn vader had zijn radio nog opgezet voor hij naar het funerarium kwam. Hij stond er al toen ik er aankwam.
Hij vroeg me of ik ‘het gehoord had’. Ik had het nog niet gehoord, een zeldzame keer dat ik na het opstaan nog niet naar de berichtgeving op het internet gekeken had. Heel begrijpelijk.
De neef antwoordde ‘Je zal het deze namiddag wel horen’. En inderdaad, het was het eerste wat ik zag bij het openen van de website van de VRT.
En als we nu uit nieuwsgierigheid naar de impact van de zaak Vangheluwe peilen, “23 april 2010” googelen, dan komt bij de A.I. deze kwestie als eerste vermelding.
Pol,
wat een fijne mail, een plezier om te lezen.
Er is ook een gebod, al is het niet van God: mijd het weggooien van het verleden, je hebt het nodig in het heden.
Ik vermoed dat jouw zolder archiefwaardig is.
Zou er aan de KULAK of UGent van het degelijk inventariseren niet een bachelorproef kunnen gemaakt worden?
Bedankt, Filip, om het wijze gebod met ons te delen.
Anderzijds, wellicht roept mijn beschrijving van wat op onze zolder te vinden is een al te imposant beeld op …
Ik kan je verzekeren, ’t is vooral de kwantiteit van wat daar te vinden is die indruk maakt.
Ik herinner mij nog de eerste Showburg, met Gilbert Becaud – een internationale ster!
Met zijn witte piano en tijdens het optreden opeens een regenvlaag … iedereen vluchten en de mooie piano naar de vaantjes.
Dat jaarboek had de ambitie elk jaar te verschijnen.
Het is bij 1985 gebleven.