Het Zwart Huis in een cowboyfilm

De gevel, er is iets met die gevel. Dat het Zwart Huis pronkt met de grootste schermgevel van de stad, merkt een aandachtige Bruggeling op en da’s waar.
Je vindt hier bij ons een paar zo’n huizen waarvan de gevel zich ongegeneerd een stuk hoger opricht dan het achterliggende zadeldak. Waardoor zo’n pand nóg groter lijkt dan het in werkelijkheid is. Sommige dingen zijn van alle tijden, ook in de late middeleeuwen kwam het erop aan al wie je huis passeerde te imponeren.
Maar ’t is iets anders dat mij intrigeert aan die overweldigende bakstenen gevel.

Weet je wat het is? Zoals het imposante gebouw op je neerkijkt als je de straat in fietst, daar steekt iets van eigenwijsheid in. Met zijn sluwe spleetogen, hoog in zijn schermgevel, lijkt het je met licht wantrouwen te volgen. Wie weet, heeft het Zwart Huis het aan die koppige uitstraling te danken dat het destijds overeind bleef bij de komst van de stadsschouwburg.
Want met de bouw van de schouwburg, ergens in de jaren achttienhonderd, neemt men geen genoegen met het bouwwerk op zich. Neen, de hele wijk krijgt ervan langs. Kronkelsteegjes ruimen met tegenzin plaats voor prestigieus hoge, Brussels ogende lijstgevels. Het heeft er alle schijn van dat ook in de achterliggende Kuipersstraat die grootstedelijke pretentie de norm wordt, maar een paar eeuwenoude gevels blijft halsstarrig overeind. Niet met ons, heren architecten! Eén van die weerstanders, het meest beeldbepalende, is het Zwart Huis.

Voor de Eerste Wereldoorlog wordt op een binnenkoer achter het middeleeuwse Zwart Huis een zaal gebouwd. Cinema Zwart Huis is een feit. Tot begin jaren tachtig, wanneer de bioscoop in handen komt van Rex, een concern dat kiest voor de naam ‘Gulden Vlies’.
Maar in ’t najaar van 1994 verschijnt in het Brugse straatbeeld een notariële aankondiging. Rex is failliet, de cinema staat te koop. En komt in handen van Patrick Declerck, overbekend Brugs filmmens. Weet iemand wat hem op de naam ‘Liberty’ brengt? Maakt weinig uit, voor u en mij blijft de zaal gewoon zichzelf, ’t Zwart Huis.
Het staat buiten kijf, de komst van Kinepolis gaat met grove borstel door het bioscooplandschap in de binnenstad.

Vanaf 2007 wordt in de cinema in de Kuipersstraat alleen nog sporadisch een film vertoond. Voor ‘De Andere Film’, voor ‘Cinema Novo’ of het Jeugdfilmfestival. Ergens tussen 2007 en 2010 zet een Britse dame, Clare Allen, zelfs haar moedige schouders onder toneelavonden in het Engels, een gedurfd maar kortstondig initiatief.
Door de jaren heen houdt de horecaruimte in het Zwart Huis stand, met de achterliggende filmzaal als schone slaapster.

Maar recent komen twee prinsen langs die het op zich nemen om haar te wekken. ‘Er was een keer een Bruggeling en een Amerikaan’ klinkt als de aanzet van een belegen mopje maar het is de beide heren menens. De oude filmzaal beleeft, als ’t van hen afhangt, binnenkort een zoveelste tweede leven. Als een soort museum over zichzelf en de filmwereld, al dromen de heren in kwestie ook luidop van premièrevoorstellingen en samenwerking met filmfestivals. Dromen doet vooral deugd als datgene waarvan je droomt ook werkelijkheid mag worden.
En de gevel van ’t Zwart Huis? Hij vertrouwt erop dat het goed komt. Al geeft hij geen krimp als ik er voorbij fiets, als vanouds begluurt hij mij. Roerloos, een schietgrage knaap in zo’n revolverduel in één van die ouwe cowboyfilms.