Zebrapad … een adieu aan Leen Persijn

Voor mij komt het onverwacht, Leen, het nieuws van je overlijden …
Een ochtend, vorige week, in de kleine supermarkt bij ons in de buurt. Zo’n winkel waar ze geen zelfscan hoeven, bij ’t afrekenen is veelal de glimlach van de kassière in de prijs inbegrepen. Ik leg mijn drie kartonnetjes karnemelk op de band, de deftige dame voor mij en de kassierster blijken mekaar goed te kennen en zoals dat dan gaat komt daar een babbel van. Of zij het al wist, vraagt de dame, dat Leen Persijn overleed? De vrouw aan de kassa weet het niet. Ik evenmin. Ze wisselen nog een paar bedenkingen, iets over de kassierster haar ma die sinds kort in een woonzorgcentrum verblijft, het verband met het jammere nieuws van daarnet ontgaat mij.
Terwijl ik naar huis wandel, Leen, blijf je in mijn gedachten. Eén optreden van jou herinner ik me, ergens in mijn jongensjaren. Was het op school of elders, dat deemsterde weg in de mist die we tijd noemen. Mij rest een beeld van een statige vrouw, haar zelfzekere uitstraling, haar open blik vooral. En wat liedjes. Gedichten van Gezelle, zou het?

Thuis gekomen vertel ik mijn eega wat ik net hoorde. Weet je nog, antwoordt ze, enkele jaren geleden toerde Leen Persijn met vertellingen en liedjes over haar moeder die aan dementie leed. Ik was erbij, op één van die middagen, en voor mij was dat heel herkenbaar.
Ik weet waar ze ’t over heeft en meteen daagt het mij waarom de kassierster het daarnet over haar ma had.
Op de radio komt Leen Persijn ’s avonds hele even ter sprake. En draaien ze ‘Ik heb het altijd gedaan’, het enige liedje van jou dat destijds echt radioaandacht kreeg. De woorden waren van Fred Brouwers, jij in de huid van een kind dat sakkert over zijn vermaledijde huisgenoten van wie het almaar op zijn donder krijgt. Een ondeugend lied van een voor het overige voorbeeldige zangeres, zal ik het zo omschrijven?
Want, Leen, je zal het niet ontkennen, je was allerminst een tafelspringer.  Het nooit echt tegen schenen schoppen en dat toch enigszins ‘burgerlijke’ imago van jou … Misschien hield dat jou enigszins onder de radar. Onze radar. Of lag het veeleer aan hoe je door ’t leven ging?
Vandaag lijkt het doen en laten van podiummensen veelal op een racebaan. Jij, Leen, was nooit zo’n snelheidsduivel. Je vervolgde je weg op jouw gezapige manier, jouw tempo. Duwden anderen gehaast het gaspedaal in, dan was jij zo’n chauffeur die gedwee stopt aan elk zebrapad waar iemand oversteken wil.

In je repertoire dat zich makkelijk bij kleinkunst laat onderbrengen is ’t dan ook zoeken naar iets dat stof deed opwaaien. In onze zotte jaren volgden wij min of meer wat in het kleinkunstwereldje gaande was, maar Leen Persijn kwam amper ter sprake. Hier in Vlaanderen maakten knapen als Kris De Bruyne en Zjef Vanuytsel – verdomme, ook al allebei ‘zaliger’ – ’t schoon weer. Jan De Wilde of Johan Verminnen, Willem Vermandere. En de ook al betreurde Walter De Buck en Wannes Van de Velde.
Maar hela, nu ik dit hier opschrijf … dat gaat hier over mannen! Waar waren de vrouwen als je ze nodig had? Jij, Leen, en Della Bosiers en van jouw generatie kan ik voorts amper een Vlaamse bedenken die meespeelde op de speelplaats van de kleinkunst. Bij onze noorderburen hadden ze grote madammen als een Liesbeth List of een Jasperina De Jong. Een Astrid Nijgh en nog wel een paar dames. Maar hier bij ons was kleinkunst ventenwerk.

En toch dook jij altijd wel ergens op. Ook hier in Brugge. Was het niet in Brugge dat het meisje uit Tielt, Leen Persyn – pas later zou je kiezen voor de naam Persijn – haar regentaat Beeldende Kunsten voltooide voor ze de wereld in trok? Je keerde regelmatig

terug, zo leert mijn collectie waaruit ik een paar affiches opdiepte. In 1982 was je avonden lang te gast in de Korrekelder aan ’t Kraanplein. En enkele jaren later een avond in Onze Ark, wijkzaaltje in Sint-Michiels. Kleinere podiums, ook hier. Wat mij laat bedenken … Is dat spelen in kleine zaaltjes niet de kern van klein-kunst?
Lag het ook daaraan dat je naam nooit klonk als een klok? Of eerder aan de soms zeer uiteenlopende keuzes die je zoektocht typeerden? In die lange loopbaan van jou ging het om zingen, ja, maar ook om theatermonologen brengen, presenteren op tv, toneelproducties begeleiden … Je koos ervoor om veel te kiezen.
Tot vorige week. Al even, vernam ik, kwelde jou een bijzonder hardnekkige vorm van ALS. En ook hier koos je zelf, voor zover dat een keuze mag heten. Voor euthanasie. Op je verjaardag, je tweeëntachtigste. Zegt ook dat iets over wie je was, wie je bent?

Diezelfde middag ben ik alweer op weg naar de superette. Liet vanochtend na, iets mee te brengen dat mijn wederhelft van doen heeft in de keuken. Zo’n dingen vergeten, dat talent is mij gegeven. ‘k Wandel door de slome straten van onze wijk, tot bij de hoofdweg verderop. Ik wacht bij ’t zebrapad, komt een auto. De wagen vertraagt. Een hand wuift ‘Ga maar!’
De vrouw achter het stuur … haar blik … lijkt op iemand … ach, die verbeelding van mij. Ik ga het zebrapad op, steek even mijn hand op, als dank.
Merci, Leen, merci om wie je was.